Alt Islatma Yatak Islatma Enürezis :
Toplumda sık görülen bir rahatsızlıktır. Bu rahatsızlık için en az devam eden bir biçimde üç ay ve haftada en az iki kez ortaya çıkması, çocuğun yatağına ya da giysilerine gündüz ya da gece isteyerek ya da istemsiz bir şekilde idrarını kaçırması gerekir. Burada dikkat edilmesi gereken husus bu durumun başka bir rahatsızlık ya da kullanılmakta olan bir ilacın etkisi altında ortaya çıkıyor olmaması gerekliliğidir. Çocuklar dört yaşına kadar idrarla ilgili sorunlarını hallederler. Alt ıslatmanın bir sıkıntı olarak ifade edilebilmesi için kızlarda beş yaş, erkeklerde altı yaşından itibaren idrarını kaçırması ya da yatağını ıslatıyor olması gerekir. Bu yaş sınırlamaları kesin olmamakla birlikte genetik özellikler, beslenme, psikolojik etkenler yaşı etkileyebilmektedir. Alt ıslatma %20-25 oranında çocuklarda görülebilmektedir. Erkek çocuklarında kız çocuklarına göre daha yüksek bir oranda seyrettiği söylenebilir.
Büyümenin Alt Islatma/Yatak Islatma/ Enürezis üzerine olumlu etkisi olduğu gözlenmiştir. Zaman içinde idrar kaçırma olayı gelişimle birlikte azalırken bu sıkıntı çocukluk dönemiyle kısıtlı değildir. Yetişkinlerde de %1-2 oranında görülebilmektedir. Anne ve babada alt ıslatma probleminin olması çocuklarda da alt ıslatma probleminin görülme oranını %70 lere kadar çekerken, ebeveynlerinden birinde görülen alt ıslatma probleminin çocuklarda görülme olasılığı %40 lara kadar çıkmaktadır. Buda bize genetik geçişliliğinin olduğunu göstermektedir.
Alt Islatma Yatak Islatma Sebepleri
Gece yatak ıslatmanın sebeplerini sayacak olursak; birinci sebep; gece idrar miktarının azalmaması yani hipofiz bezinden salgılanan ve idrarı azaltan hormon olan antidiüretik hormonun vücutta bulunması gereken miktarın değişiklik göstermesi neticesinde çocuklarda geceleri böbreklerde daha az oluşması gereken idrarın (böbrekte bu hormon sayesinde sıvının bir kısmı geriye alınarak daha az idrar oluşmasını sağlar) hormon miktarının azlığı sebebiyle olması gerekenden biraz daha fazla oluşmasıyla.
İkinci bir sebep olarakta çocuklardaki mesanenin/idrar kesesinin erken uyarılmasıyla; mesane kapasetesinin az olması, küçüklüğü sebebiyle yeterince dolmadığı, idrarın yeterince depolanamadığı durumdur. Normalde 100 ml sıvının mesaneyi uyararak işeme refleksini başlatması gerekirken bu rahatsızlığı yaşayan çocuklarda işeme refleksi daha az miktarda idrar oluşumuyla başlamaktadır.
Üçüncü bir sebep olarak uyanma problemi gösterilmektedir. Gece çocuk idrarının gelmesine rağmen uyku bozukluğu ya da uykusunun ağır olmasından dolayı mesanesinin dolduğunu hissedememekte ve uyanamamaktadır. Bu da geceleri alt ıslatmaya sebep olmaktadır.
Çocuklarda Alt Islatma Yatak Islatma Terapi ve İyileşme Yöntemleri
Çocuklarda alt ıslatma (enürezis) iyileşmesinde kullanılan etkili yöntemleri şu şekilde sıralayabiliriz
1. Davranışçı Terapiler
- Motivasyon Teknikleri: Takvim yöntemiyle kuru günlerin işaretlenmesi ve ödül sistemi
- Mesane Eğitimi: Düzenli tuvalete gitme alışkanlığı ve idrar tutma süresinin kademeli artırılması
- Sıvı Yönetimi: Akşam saatlerinde sıvı alımının kontrollü azaltılması
2. Alarm
- Nemi Algılayan Cihazlar: İlk damlada titreşimli/sesli uyarı veren enürezis alarmları (6-12 haftalık kullanımda %70 başarı)
- Koşullu Öğrenme: Çocuğun mesane doluluğu ile uyanma arasında ilişki kurmasını sağlama
3. Hekim Tedavileri
- Üroloji doktorları tarafından muayene ve tedavi uygulanabilir
4. Psikososyal Destek
- Aile danışmanlığı (suçlayıcı tutumların önlenmesi)
- Kaygı yönetimi teknikleri (relaksasyon egzersizleri)
- Okul ve sosyal ortamlarda özgüven destekleyici yaklaşımlar
5. Egzersiz
- Pelvik taban egzersizleri (biofeedback yöntemleriyle kombine)
Yatak ıslatmanın düzelmesi için tıp uzmanlarının muayenesi ve gerekli gördükleri tedavilere ek olarak, psikolog tarafından terapi yöntemleri ile psikolojik destekte büyük önem taşıyabilmektedir.
*** Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Uzman teşhis ve tedavisinin yerine geçmez.
Bağlantılar
