İş hayatı, sadece profesyonel bir gelişim alanı değil, aynı zamanda sosyal etkileşimin en yoğun olduğu alanlardan biridir. Ancak bazen bu etkileşim, bireyin ruh sağlığını ve yaşam kalitesini ciddi şekilde tehdit eden bir boyuta ulaşabilir. Günümüzde sıkça duyduğumuz mobbing (psikolojik taciz), sadece iş performansını düşürmekle kalmaz, bireyin psikolojik bütünlüğüne de zarar verir.
Bu yazımızda, Konya’da klinik psikoloji desteği arayan danışanlarımız için mobbingin ne olduğunu, belirtilerini ve ruh sağlığı üzerindeki etkilerini ve baş etme yollarını ele alacağız.
Mobbing (Psikolojik Taciz) Nedir?
Mobbing, iş yerinde bir veya birkaç kişi tarafından, bir diğer kişiye yönelik olarak sistematik, düşmanca ve etik dışı yöntemlerle uygulanan psikolojik baskıdır. Bir davranışın mobbing olarak kabul edilebilmesi için şu kriterleri taşıması gerekir:
- Süreklilik: Davranışların haftada en az bir kez ve en az 6 ay boyunca devam etmesi.
- Kasıt: Uygulanan baskının kurbanı işten soğutma veya işten uzaklaştırma amacı gütmesi.
- Hiyerarşik veya Grupsal Baskı: Genellikle üstten alta (dikey) olsa da, bazen iş arkadaşları arasında (yatay) da görülebilir.
Mobbing Belirtileri Nelerdir?
Mobbinge maruz kaldığınızı anlamanızı sağlayacak bazı yaygın davranışlar şunlardır:
- İletişimin Engellenmesi: Sözünüzün kesilmesi, yüksek sesle azarlanma veya yok sayılma.
- Sosyal İzolasyon: Diğer çalışanlardan tecrit edilme, etkinliklere davet edilmeme.
- İtibara Saldırı: Hakkınızda asılsız dedikodular yayılması, dini veya siyasi görüşlerinizle alay edilmesi.
- Mesleki Konumun Zedelenmesi: Kapasitenizin çok altında işler verilmesi veya sürekli başarısız olmanız için imkansız görevler tanımlanması.
Mobbingin Psikolojik Etkileri
Mobbing, sadece bir “iş yeri sorunu” değildir; etkisi iş yerinden çıktıktan sonra da devam eden ağır bir psikolojik travma sürecidir. Klinik gözlemlerimize göre, mobbinge maruz kalan bireylerde şu psikolojik tablolarla sıkça karşılaşmaktayız:
- Anksiyete ve Kaygı Bozuklukları: İşe gitme düşüncesi bile yoğun panik ataklara veya mide bulantılarına yol açabilir.
- Depresyon: Değersizlik hissi, enerji kaybı, uyku bozuklukları ve hayattan keyif alamama durumu.
- Özgüven Kaybı: Kişinin kendi yeteneklerinden şüphe etmesi ve mesleki kimliğinin sarsılması.
- Tükenmişlik Sendromu: Duygusal ve fiziksel olarak tamamen tükenmiş hissetme.
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB): Mobbing süreci bittikten sonra bile yaşanan olayların zihinde sürekli canlanması ve tetikleyicilerden kaçınma.
Mobbing ile Nasıl Baş Edilir?
Eğer Konya’da bir kurumda çalışıyor ve mobbinge maruz kaldığınızı düşünüyorsanız, şu adımları izlemek sağlığınızı korumanıza yardımcı olabilir:
- Günlük Tutun: Yaşanan olayları tarih, saat ve varsa tanıklarla birlikte not edin. Bu hem hukuki süreçte hem de gerçeklik algınızı korumada yardımcı olur.
- Sınır Çizin: Mümkünse tacizi uygulayan kişiye bu durumdan rahatsız olduğunuzu net bir dille ifade edin.
- Sosyal Destek Alın: Aileniz ve güvenilir arkadaşlarınızla durumunuzu paylaşın; yalnız olmadığınızı hissetmek önemlidir.
- Profesyonel Psikolojik Destek: Mobbingin yarattığı travmatik etkilerle tek başınıza baş çıkmak zor olabilir. Bir klinik psikolog eşliğinde özsaygınızı yeniden kazanmak ve stres yönetimi tekniklerini öğrenmek kritik öneme sahiptir.
Konya’da Psikolog Desteği
Mobbing, ruhsal sağlığınızı elinizden almasına izin vermeyeceğiniz kadar ciddi bir süreçtir. Konya’da bulunan kliniğimizde, iş yeri travmaları ve mobbing kaynaklı depresyon/kaygı bozuklukları üzerine bilimsel temelli terapi yaklaşımları ile profesyonel olarak psikolojik destek verilmektedir.
Unutmayın, mobbing sizin suçunuz değildir ve bu süreçle başa çıkabilirsiniz.
