Kronik stres belirtileri

Kronik stres, vücudun uzun süreli “tehlike” modunda kalmasıyla ortaya çıkar ve belirtiler dört ana başlıkta toplanabilir: fiziksel, duygusal, davranışsal ve bilişsel.

Fiziksel Belirtiler: En sık görülenler arasında sürekli yorgunluk (dinlendirici uykuya rağmen), baş ağrısı (gerilim tipi), kas gerginliği (özellikle omuz, boyun ve çene), çene sıkma veya diş gıcırdatma, mide bulantısı, hazımsızlık, ishal veya kabızlık, kalp çarpıntısı, ellerde titreme, aşırı terleme ve libido düşüklüğü sayılabilir. Bağışıklık baskılandığı için sık sık soğuk algınlığı veya enfeksiyonlar görülür.

Duygusal Belirtiler: Kronik stres altında kişi her zamankinden daha sinirli, öfkeli veya sabırsız olabilir. Anksiyete (sürekli bir şeylerin ters gideceği hissi), bunalmışlık, çaresizlik, değersizlik, duygusal donukluk veya ağlama krizleri yaygındır. Zevk alamama (anksiyete sonrası depresif belirtiler) da gelişebilir.

Davranışsal Belirtiler: İştah değişiklikleri (aşırı yeme veya iştahsızlık), uyku bozuklukları (uyumada zorluk, gece sık uyanma, kabuslar), sosyal geri çekilme (arkadaşlardan, aileden uzaklaşma), sorumlulukları erteleme, alkol, sigara veya kafein tüketiminde artış, sinirsel alışkanlıklar (tırnak yeme, saç yolma) görülür.

Bilişsel (Zihinsel) Belirtiler: Unutkanlık, konsantrasyon güçlüğü, karar vermede zorlanma, zihnin sürekli aynı endişeye takılıp kalması (ruminasyon), felaket senaryoları kurma ve yargılama hataları sık yaşanır.

Bu belirtilerden birkaçı haftalarca veya aylarca sürüyorsa, bu kronik stresin habercisi olabilir. Erken fark etmek; yaşam kalitesini korumak ve depresyon, kalp hastalığı gibi ciddi sonuçları önlemek için çok önemlidir.